Kwas hialuronowy, niacynamid, retinol – co robią i kiedy stosować?

Pielęgnacja skóry przeszła przez ostatnie lata totalna ewolucję i współcześnie wybór np. kremu do twarzy nie jest podyktowany jedynie wiekiem użytkownika. Obecnie konsumenci są świadomymi użytkownikami, przede wszystkim czytającymi etykiety kosmetyków i kierującymi się ich składem. A najbardziej pożądanymi składnikami na etykiecie stały się trzy substancje - kwas hialuronowy, niacynamid oraz retinol. Wiele osób jednak używa ich bez pełnej świadomości i wiedzy na temat działania i korzyści, jakie niosą ze sobą. W efekcie jesteśmy albo skazani na brak rezultatów, albo w najgorszym wypadku zyskujemy podrażnioną, łuszczącą się skórę z naruszoną barierą hydrolipidową. Warto więc poznać działanie tych substancji, aby w pełni wykorzystać ich potencjał, a przy tym nie szkodzić swojej cerze.

Jakie działanie ma kwas hialuronowy?

Kwas hialuronowy (HA) to substancja, którą produkuje organizm. Jest to związek cukrowy stanowiący element macierzy komórkowej ludzkiej skóry, przy czym wraz z wiekiem ilość tego składnika w skórze bardzo spada, powodując wiotczenie skóry i powstawanie pierwszych zmarszczek. Kwas ten jest doskonałym humektantem czyli substancją, która ma zdolność wiązania wody, działającą jak mikroskopijna gąbka, która pęcznieje pod wpływem wilgoci, dając efekt natychmiastowego wygładzenia. Warto jednak wiedzieć, że w kosmetykach stosowane są różne wielkości cząsteczek kwasu hialuronowego, a od ich wielkości zależy efekt, jaki można osiągnąć poprzez ich stosowanie. Wielkocząsteczkowy HA nie wnika w głąb skóry, tylko zostaje na powierzchni, tworząc ochronny film, który znacznie ogranicza ucieczkę wody z naskórka. Z kolei małocząsteczkowy i ultramałocząsteczkowy HA wnika w głębsze warstwy rogowe naskórka, gdzie w długim okresie czasu nawilża i stymuluje skórę do regeneracji. Kwas hialuronowy to substancja odpowiednia dla każdego typu skóry, ponieważ każda cera potrzebuje nawilżenia. Kremy z HA można stosować zarówno rano, jak i wieczorem, trzymając się tej zasady, żeby aplikować kremy z kwasem na wilgotną skórę, uprzednio przetartą tonikiem czy wodą termalną. Koniecznie trzeba też nałożyć na krem z tym składnikiem czy serum, krem barierowy lub olej.

Jak w kosmetykach działa niacynamid?

Niacynamid to witamina B3, nazywana również witaminą PP. To genialna substancja do wielu różnych zadań, potrafiąca rozwiązać niemal każdy problem skórny. Jego działanie jest oparte na stymulacji syntezy składników budulcowych skóry oraz blokowaniu konkretnych procesów ją niszczących. Dzięki jego zawartości w kremach można odbudować barierę ochronną skóry, ponieważ stymuluje produkcję ceramidów oraz kwasów tłuszczowych, tworzących barierę hydrolipidową, a dzięki temu skóra staje się odporna na czynniki zewnętrzne. Kolejna kwestia to możliwość regulacji sebum, poprzez zmniejszenie aktywności gruczołów łojowych, zwężanie rozszerzonych porów i redukcję powstawania zaskórników. Niacynamid to także doskonała substancja do walki z przebarwieniami, ponieważ nie pozwala melanocytom czyli komórkom barwnikowym przekazać melaniny do komórek naskórka, w efekcie czego rozjaśnia przebarwienia posłoneczne i potrądzikowe. Wykazuje też działanie przeciwzapalne, wyciszając je w przebiegu trądziku pospolitego i różowatego.

Jak najlepiej stosować tę substancję aktywną kremów? Otóż przeznaczona jest do wszystkich typów cery, zarówno tłustej i mieszanej, jak i problemowej, z trądzikiem czy przebarwieniami, ale także do skóry dojrzałej i suchej, ponieważ wspiera syntezę ceramidów. Można go stosować zarówno rano, jak i na wieczór. Należy jednak mieć na uwadze stężenie tej substancji nie przesadzając w tej kwestii, ponieważ niacynamid działa optymalnie w stężeniu od 2% do 5%, a wyższe stężenia u osób z wrażliwą cerą mogą działać w sposób odwrotny niż zamierzony - wywołać podrażnienie, zaczerwienienie i pieczenie.

Jakie właściwości dla skóry ma retinol?

Retinol, będący czystą formą witaminy A, to obecnie już złoty standard w produktach odmładzających. Jest on jednym z niewielu składników kosmetycznych o tak ogromnej i udowodnionej naukowo skuteczności w walce ze starzeniem się skóry oraz trądzikiem. Retinol działa na poziomie komórkowym, przenikając aż do skóry właściwej, łącząc się ze specjalnymi receptorami w jądrach komórkowych i całkowicie zmieniając pracę komórek naskórka. Powoduje przyspieszenie cyklu odnowy naskórka, który bez udziału retinolu trwa około miesiąca. Z jego użyciem zaś wiąże się szybsze pozbywanie się przez skórę starych, uszkodzonych komórek i zastępowanie ich nowymi. Poza tym retinol wspiera produkcję nowego kolagenu w organizmie, jak również elastyny oraz kwasu hialuronowego, co skutkuje zagęszczeniem skóry, spłyceniem zmarszczek i poprawą owalu twarzy. Witamina A ponadto bierze udział w swoistej przebudowie struktury skóry, wyrównują ją, zmniejsza blizny potrądzikowe, odblokowując ujścia gruczołów łojowych i likwidując zaskórniki.

Retinol zaleca się do stosowania wraz z pierwszymi oznakami starzenia, które najczęściej pojawiają się między 25 a 30 rokiem życia, ale także u osób borykających się z trądzikiem dorosłych czy o znacznej utracie jędrności skóry oraz jej głębokimi przebarwieniami. Stosuje się go wyłącznie na noc, ponieważ jest wrażliwy na światło słoneczne i ulega fotodegradacji. Warto mieć też na uwadze, że wprowadzenie retinolu do pielęgnacji nie przyniesie natychmiastowych efektów, ale będzie procesem, w którym w pierwszej kolejności skóra musi zbudować tolerancję dla tej substancji. Dlatego stosowanie retinolu rozpoczyna się od najniższych stężeń, aplikując kosmetyk na początku dwa razy w tygodniu, a dopiero po kilku tygodniach, gdy skóra nie reaguje już podrażnieniem, zwiększa się bądź częstotliwość, bądź stężenie. Kwestią, o której trzeba też bezwzględnie pamiętać jest ochrona skóry przed promieniowaniem UV, i to nie tylko latem, ale także zimą. Podczas kuracji retinolem komórki naskórka są bowiem młode i bezbronne, a brak ochrony grozi poważnymi przebarwieniami i poparzeniami słonecznymi.

Jak łączyć HA, niacynamid i retinol?

Poznanie działania poszczególnych substancji aktywnych w kosmetykach to jednak dopiero połowa sukcesu i możliwości pełnego wykorzystania ich właściwości, ponieważ istotne jest także to, jak połączyć je w ciągu jednego dnia, aby sobie nie zaszkodzić? Otóż podstawą jest warstwowość aplikacji preparatów. Nakładając na twarz kilka kosmetyków, trzeba się kierować zasadą aplikacji od najlżejszej, czyli tej najbardziej wodnej, do najcięższej, czyli olejowej, kremowej konsystencji. Jak powinna taka rutyna pielęgnacyjna wyglądać? Najpierw zwilżamy twarz za pomocą tonika lub mgiełki do twarzy, a następnie stosujemy serum wodne, zawierające np. kwas hialuronowy. W następnej kolejności aplikujemy serum emulsyjne z niacynamidem, a następnie krem lub olejek domykający. Jakie natomiast zestawienia tych substancji sprawdzą się najlepiej i jak je ze sobą łączyć? Przede wszystkim trzeba zwrócić uwagę na efekt synergii, jaki mogą dać połączenia poszczególnych substancji. Idealne połączenie daje zestawienie retinolu z witaminą B3 i retinolu z kwasem hialuronowym. W pierwszym przypadku niacynamid minimalizuje uboczne skutki stosowania retinolu, szczególnie w początkowej fazie. Retinol ma tendencję do wysuszania i podrażniania na początku kuracji, a tymczasem witamina B3 stymuluje produkcję ceramidów, czyli uszczelnia barierę hydrolipidową. Z kolei retinol i kwas hialuronowy to klasyczne połączenie regeneracyjne, ponieważ kwas uzupełnia wodę w skórze, utraconą w wyniku przyspieszonego obrotu komórkowego po zastosowaniu retinolu.

Jakich połączeń z retinolem i niacynamidem unikać?

Nie należy łączyć w trakcie jednego dnia preparatów kosmetycznych zawierających retinol oraz kwasy AHA bądź BHA, ponieważ połączenie w tym samym momencie retinolu z kwasem glikolowym lub salicylowym może doprowadzić do chemicznego poparzenia skóry. Nie zaleca się też łącznego stosowania niacynamidu z czystym kwasem askorbinowym czyli witaminą C.  Substancje te mogą być stosowane razem, ale w specyficznych warunkach. Witaminę C najlepiej więc stosować rano, a niacynamid wieczorem, bądź też odwrotnie.

Pielęgnacja oparta na kwasie hialuronowym, niacynamidzie i retinolu nie stanowi chwilowej mody, a logiczne wykorzystanie wiedzy biochemicznej o funkcjonowaniu ludzkiej skóry. Kwas hialuronowy więc zadba o odpowiednie środowisko wodne do życia dla komórek, niacynamid postawi twardą barierę ochronną i uspokoi pracę gruczołów łojowych, a retinol zmusi skórę do samonaprawy i produkcji nowego rusztowania białkowego.