Swędzenie skóry głowy jest najczęściej utożsamiane z takimi
przypadłościami, jak łupież lub choroby grzybicze. W rzeczywistości jednak
świąd pojawia się bez wyraźnych oznak ze strony skóry głowy, w postaci np.
złuszczania się naskórka. I wówczas pojawia się pytanie o przyczynę tych
dolegliwości. Otóż objawy takie mogą mieć zróżnicowane podłoże - począwszy od
kwestii złej pielęgnacji, a na zaburzeniach gospodarki hormonalnej kończąc.
Swędzenie może mieć także podłoże dermatologiczne, jak i psychosomatyczne. Zatem
zrozumienie możliwych przyczyn tego, dlaczego swędzi skóra głowy jest
podstawową kwestią, aby właściwie zdiagnozować problem i wdrożyć skuteczną
terapię i pielęgnację.
Jak objawia się nadmierne przesuszenie skóry głowy?
Zatem od czego może swędzieć skóra głowy? Przesuszenie
skóry głowy jest jedną z najczęstszych przyczyn jej świądu w sytuacji, gdy nie
mamy łupieżu. Taka suchość skóry może wynikać z różnych przyczyn, w tym przede
wszystkim częstego stosowania kosmetyków do włosów zawierających silne
detergenty, mycia włosów w bardzo gorącej wodzie, długotrwałego bądź częstego
przebywania w klimatyzowanych lub ogrzewanych pomieszczeniach, a także w wyniku
niewystarczającej produkcji sebum przez skórę głowy, która wysuszona traci
naturalną barierę ochronną. Dochodzi wówczas do podrażnienia zakończeń
nerwowych i powstania uczucia swędzenia. Charakterystyczne jest także wtedy
uczucie napięcia skóry oraz brak tłustych łusek, które mogłyby świadczyć o
wystąpieniu łupieżu.
Jak wyglądają reakcje alergiczne i podrażnienia kontaktowe skóry głowy i z
czego mogą wynikać?
Gdy swędzi skóra głowy, często przyczyną są tu przede
wszystkim niewłaściwie dobrane kosmetyki i preparaty do pielęgnacji włosów.
Niektóre produkty mogą bowiem zawierać substancje zapachowe, konserwanty lub
barwniki, wywołujące nadwrażliwość skóry. Co ważne, wbrew obiegowej opinii,
kontaktowe zapalenie skóry nie zawsze wywołuje widoczne zmiany, a samo
swędzenie może być też tylko jedynym, samodzielnym objawem, że dzieje się coś
niepokojącego. Czynnikami potencjalnie drażniącymi są tu farby do włosów, jak i
preparaty rozjaśniające, lakiery i suche szampony, odżywki intensywnie
perfumowane, a także takie składniki w preparatach do higieny i pielęgnacji
włosów i skóry głowy, jak alkohol czy silne surfaktanty. W przypadku takich
problemów, pomocne staje się najczęściej ograniczenie liczby stosowanych
produktów oraz stosowanie produktów o prostym składzie.
Czy łojotokowe zapalenie skóry może objawiać się samym świądem?
Łojotokowe zapalenie skóry najczęściej wiąże się z łuszczeniem, jednak jego wczesne stadia mogą objawiać się tylko nadwrażliwością oraz swędzeniem skóry głowy, a zmiany na skórze są też często bardzo niewielkie, przyjmując postać lekkiego zaczerwienienia, uczucia pieczenia czy szybszego przetłuszczania się włosów. A zbyt duża aktywność gruczołów łojowych oraz obecność np. drożdżaków mogą wywoływać reakcję zapalną nawet bez widocznych oznak łupieżu.
Czy skóra głowy może swędzieć przez stres?
Odpowiedź może być zaskakująca – otóż układ nerwowy ma
istotny wpływ na kondycję skóry, a długotrwały stres, wraz z emocjonalnym
napięciem czy dodatkowo zaburzeniami snu mogą prowadzić do wystąpienia tzw.
świądu psychogennego, wynikającego z nadreaktywności receptorów czuciowych oraz
zwiększonego wydzielania czynników zapalnych. Objawy takie przy tym nasilają
się w okresie intensywnego stresu, chociaż nie idzie to w parze ze zmianami
dermatologicznymi.
Co jeszcze może wywoływać swędzenie skóry głowy bez łupieżu?
Swędząca skóra głowy może być też wynikiem zaburzeń
hormonalnych czy nawet ogólnoustrojowych, np. metabolicznych. Wśród
potencjalnych przyczyn można wymienić choroby tarczycy, niedobory żelaza i
witamin z grupy B, zaburzenia hormonalne związane z menopauzą, a także cukrzycę
lub innego typu zaburzenia gospodarki glukozowej. Wówczas objawy związane ze
świądem często nie ograniczają się jedynie do skóry głowy, ale obejmują suchość
skóry całego ciała wraz np. z osłabieniem włosów.
Skóra może też wykazywać tzw. nadwrażliwość nerwową i
wówczas swędzenie pojawia się niezależnie od widocznych zmian zapalnych.
Przyczyną mogą tu być osłabienie bariery hydrolipidowej, mikrouszkodzenia
naskórka, jak również zwiększona reaktywność zakończeń nerwowych. Dodatkowo
takie objawy nasilają się po stylizacji termicznej, noszeniu ciasnych nakryć
głowy czy nawet długotrwałym napięciu mięśni karku.
I jeszcze jedna, dość częsta przyczyna świądu skóry głowy
bez łupieżu - niewłaściwa pielęgnacja, np. niewłaściwy szampon do swędzącej
skóry głowy oraz podrażnienia mechaniczne, a w szczególności zbyt
intensywne szczotkowanie, częste używanie prostownicy lub suszarki z gorącym
nawiewem, do tego bez właściwej termoochrony, jak również ciasne fryzury
powodujące napięcie skóry. A nawet niewielkie mikrourazy mogą prowadzić do
podrażnienia receptorów czuciowych i wywoływać uczucie swędzenia.
Jak radzić sobie ze świądem skóry głowy?
Podstawą są tu proste zmiany wprowadzone do codziennej
pielęgnacji, a przede wszystkim stosowanie skutecznych szampon na swędzącą
skórę głowy, łagodnych, nawilżających, unikanie podczas mycia włosów
gorącej wody, ograniczenie stylizacji termicznej, a także wprowadzenie
kosmetyków z pantenolem, alantoiną lub niacynamidem. Do tego warto też zadbać,
aby nasza dieta była bogata w kwasy omega-3 oraz witaminy. Warto również
obserwować reakcje skóry na nowe produkty oraz wprowadzać zmiany w pielęgnacji
stopniowo, zmniejszając ryzyko, że dojdzie do reakcji alergicznej.
Jeśli dolegliwości związane ze swędzeniem skóry głowy
pojawiają się częściej lub są długotrwałe, warto skonsultować się z
dermatologiem. Jest to również wskazane w sytuacji, gdy pojawiają się oprócz
świądu takie objawy, jak ból, pieczenie lub zaczerwienienie, a włosy zaczynają
nadmiernie wypadać. Również nie warto odkładać konsultacji w sytuacji, gdy
swędzenie zaburza sen lub codzienne funkcjonowanie. W takiej sytuacji lekarz
powinien zlecić odpowiednie badania, które pomogą określić przyczynę
dolegliwości i ustalić czy nie wynikają one np. z rozwijającej się choroby
ogólnoustrojowej.
Swędząca skóra głowy bez łupieżu jest objawem, który
może mieć wiele przyczyn, od najprostszych, jak przesuszenie skóry, aż po
bardziej poważne kwestie związane z ogólnymi problemami zdrowotnymi czy
zaburzeniami hormonalnymi. Warto pamiętać, że brak widocznych zmian skórnych
nie oznacza, że problem należy ignorować, bo dzięki trafnej diagnozie
specjalisty można uniknąć nasilenia problemu, złagodzić dyskomfort i poprawić
ogólną kondycję skóry głowy i włosów.
